Uit mezelf met elkaar Sluiten

Nieuws

Kijken met andere ogen

16.06.2016

Met andere ogen kijken

Freek Kruisselbrink en Marjo Leeraert hebben beiden een visuele beperking. Freek is slechtziend en Marjo sinds tien jaar blind. Ze zitten niet bij de pakken neer, maar willen eropuit blijven gaan. Het openbaar vervoer, waarvan ze afhankelijk zijn, maakt dit er echter niet makkelijker op. “Het wordt steeds meer een overwinning om te zeggen: ‘Ik ga toch’.”

Openbaar Vervoer
Hoewel Freek en Marjo beiden nog aan het verkeer deel hebben genomen, was zelf autorijden op een gegeven moment niet meer mogelijk. Het openbaar vervoer werd de enige optie, waarbij het zich beperkt tot de trein. “Voor de trein moet ik eerst een rit reserveren via een gratis nummer. Ik heb een OV-chipkaart plus waarmee ik automatisch wordt in- en uitgecheckt”, vertelt Marjo. Hoewel ze dit systeem vrij goed vinden werken, geeft het stel aan dat het zeker niet waterdicht is: “Dan zit je in de trein en krijg je bij een controle te horen dat automatisch inchecken niet kan. Soms word je gewoon als zwartrijder behandeld. Er is nog veel onduidelijkheid bij de conducteurs.”

Problemen in het OV
Tijdens het reizen komen Freek en Marjo meer problemen tegen. “Als we moeten uitstappen als gevolg van een calamiteit, staan wij daar op het perron. We weten niet waar we heen moeten, wat we moeten doen, wanneer de trein weer komt,” vertelt Marjo. Freek vervolgt: “Er zijn wel mensen die op ons afstappen, maar het probleem is dat wanneer zoiets gebeurt zij ook geen informatie hebben.” Het stel mist een zekere mate van opleiding en mensenkennis bij het personeel. “Het is wel de ene firma voor de andere,” stelt Freek. “NS doet er alles aan om het in goede banen te leiden, terwijl Veolia zich afstandelijker opstelt.” Aan Veolia heeft Marjo dan ook een vervelende herinnering: “Ik vroeg iets over de nieuwe dienstregeling en kreeg als reactie: ‘Dan kijkt u toch even op het bord, mevrouw’. Ik weet het wel, maar zo’n opmerking is toch weer een klap in je gezicht.”

De Regiotaxi
Voor kleinere afstanden zijn Freek en Marjo afhankelijk van de regiotaxi. “Ik reis liever met het OV, maar soms is dat niet mogelijk”, geeft Marjo aan. “Officieel mag je 1,5 uur in de taxi zitten en mogen ze een kwartier eerder of later komen. Zo reserveerde ik om twee uur een rit en was ik pas om half vier bij mijn vader in Brunssum. Ik zou om kwart voor vijf weer worden opgehaald, waardoor ik maar een uur bij hem was! Ik spreid het nu langer uit, anders kun je net zo goed thuis blijven.” Freek geeft aan kritisch te zijn geworden: “Als wij de taxi instappen vraag ik al of de chauffeur andere mensen op moet halen, hoeveel en waar. Dan ben ik al voorbereid.”

Oplossingen
Mede met het oog op de recente ontwikkelingen in het Limburgse openbaar vervoer (vanaf december zal vervoersbedrijf Arriva het OV in Limburg gaan verzorgen) hopen Freek en Marjo dat er naar oplossingen wordt gezocht voor de door hen beschreven problemen. Zo hopen ze in eerste instantie op een beter werkend systeem met een betere controle door conducteurs. “Ze kunnen me een sms’je sturen met de bevestiging van de reservering.” Ook óp het station ziet het stel verbetermogelijkheden. “Marjo kan met de hond geen gebruik maken van roltrappen. Ze moet de gewone trappen gebruiken, maar die zitten vaak achter portiekjes verstopt. Je zou ook verwachten dat ze alle stations een beetje gelijkwaardig maken. Ik was een keer in Lelystad en daar waren geen gidslijnen, ik dacht: zijn ze het hier nou vergeten?” Daarnaast heeft Freek het idee dat veel informatievoorzieningen verdwijnen. “Mensen zitten tegenwoordig veel op hun mobieltjes, maar mensen die dat niet hebben, missen informatie.”

Er valt zoveel meer te zien
Door de diverse problemen waar ze tegenaan lopen tijdens het reizen, wordt het voor Freek en Marjo steeds moeilijker om de stap naar het OV te zetten. Marjo: “Het wordt steeds meer een overwinning om te zeggen ‘ik ga toch’. Maar je moet eruit, anders word je gek.”
Op basis van hun eigen ervaringen vragen Freek en Marjo dan ook of gemeenten, bestuur, personeel en medetreinreizigers eens met andere ogen willen kijken naar het openbaar vervoer in Nederland en naar de mogelijke verbeteringen voor mensen met (oog)beperkingen. “Kijk eens om je heen en laat die ooghoeken werken. Houd eens in de gaten wat achter je loopt, of links of rechts. Kijk eens door andere ogen, de ogen van een blinde of slechtziende.” Want wanneer je met andere ogen kijkt, valt er zoveel meer te zien.

Simone Brzezinski
Communicatiemedewerker Huis voor de Zorg

Jaren: 2018, 2016, 2015